Nadere wetenswaardigheden

De begraafplaats te Zuidland ontstond nadat een aantal Joodse families zich afsplitste van de Ringsynagoge van Heenvliet.

Over de aanschaf, eigendom perikelen, kadastrale ligging, verval en herstel van de begraafplaats van Zuidland wordt verwezen naar het boek Matsewa, Joodse begraafplaatsen op Voorne-Putten (Geervliet en Zuidland) van de hand van Riet de Leeuw van Weenen-van der Hoek,Hanna van Toledo-Azulai,Ir.Felix Keller met medewerking van anderen, ISBN 90-9011494-7-pag. 33-34-35 e.v., waaruit ook het volgende is ontleend:-

VERSCHOLEN ACHTER HOGE BOMEN

Bij een raadsbesluit in 1964 betreffende het uitbreidingsplan van de gemeente Zuidland werd met het Nederlands Israelitisch Kerkgenootschap onderhandeld over een gedeelte van de grond dat niet als begraafplaats in gebruik was. Dit werd in goede harmonie geregeld. Op 19 augustus 1965 werd een en ander besloten en de gevraagde bedragen waren redelijk en in alle opzichten billijk. In ruil voor de grond·heeft de gemeente het onderhoud van de begraafplaats op zich genomen. Iedereen kan zich ervan overtuigen dat die belofte een erezaak is. Vroeger was er alleen toegang via een plank over de sloot. Die stond opgeklapt en werd neergelegd als er iemand op de begraafplaats moest zijn. Later kon men er alleen komen via de tuin van het aangrenzende huis. Na het dempen van de sloten kwam er een hekje en de toegangsweg werd een schelpenpad.

De vijf stenen op de begraafplaats staan recht en de tekst erop is goed leesbaar. De letters werden zwart geverfd door Jaap Nieuwenhuizen die door de gemeente was aangesteld voor het onderhoud.

De stenen vermelden de namen van Nathan Levie Wessels en zijn vrouw Carolina de Wit, die beiden in Oostvoome overleden. Verder Nathan Pinas Levie en zijn vrouw Sophia Hartogs, en Bertha Elekan de weduwe van Meijer Levie.

De twee Nathan's zijn de enigen van de vijf oorspronkelijke eigenaars die hier zijn begraven, de overigen overleden elders.

Levie Pinas Levie overleed in Rotterdam, Jacob Hartogs in Amsterdam. Andries van Dijk overleed in Heenvliet, maar werd in Geervliet begraven.

Oudere inwoners vel1ellen dat er nog een klein steentje heeft gestaan van Daniel de Beer, het oudste zoontje van Levie de Beer en Antje Levie, dat, acht jaar oud, in Zwartewaal overleed.

Met de voeten naar het oosten, naar de heilige stad Jeruzalem, liggen zij verborgen, vertrouwend op de profetie uit Ezechiel 37:12.

Het houten metaarhuisje dat vooraan op de begraafplaats stond, is verdwenen.
In elkaar gezakt en afgebroken. Ieder jaar is er een inspectie namens het Nederlands Israelitisch Kerkgenootschap.
Het is een plaats waar vijf matzeiwoth, vijf monumenten, ervan getuigen dat er eens een joodse gemeente was.

Het boek geeft aanvullende biografieën van de begraven personen op de volgende pagina's:-
Levie Nathan-pag.231
Sophia Hartogs-pag.233
Bertha Elekan-pag.239
Nathan Wessels-pag.235
Carolina de Wit-pag.237