Nadere wetenswaardigheden

De aanwezigheid van Joden te Wijk bij Duurstede dateert rond het jaar 1671, of mogelijk eerder.
Uit de periode tot einde 18e eeuw is te vermelden, dat de bank van lening van 1674 tot en met 1751onafgebroken in Joodse handen was, al waren er wel soms
onenigheden inzake borgen en solventie.
Hoewel er een beeld naar voren komt van woelige perioden van geschillen, zowel tussen de Joodse inwoners onderling als tussen hen en de magistraten, wordt de samenleving met de niet-joodse bevolking gekenmerkt door over het algemeen goede verhoudingen en een veeltallig lidmaatschap van de Joden bij de gilden, voornamelijk bij het kramersgilde, dit in schrille tegenstelling tot de algemeen landelijk bekende situatie, waar de Joden uit de gilden werden geweerd .
De Joden van Wijk bij Duurstede bezaten tenminste vanaf de jaren dertig van de 18e eeuw een begraafplaats), die vermoedelijk tot het eind van de 18e eeuw
(of 1776, of 1789, hierover zijn de gegevens niet duidelijk) heeft bestaan, hiervan zijn echter geen sporen teruggevonden.
De twee in het bestand opgenomen begraafplaatsen,onder de codes (44) ("Langs de Wal") en (45), dateren uit 1817, respectievelijk 1828.
Van de begraafplaats "Langs de Wal"-Hijmanpad (44) staan nog twee stenen overeind. Het is niet duidelijk of aldaar meerdere personen begraven waren
en waarvan de stenen zijn verdwenen of die nimmer een grafsteen hebben gehad en ook niet of de Joden van Wijk bij Duurstede ebruik hebben gemaakt van begraafplaatsen elders, zoals Wageningen en Buren.
Deze kanttekening geldt ook voor de tweede, grotere, begraafplaats gecodeerd als (45), waarvan de nog bestaande stenen overwegend behoren tot leden van de familie Hijmans,die in de 19e eeuw een centrale rol speelde in de kille Wijk bij Duurstede en waarvan Godschalk Hijmans,steen nr. (45)02,(1786-1859), lange jaren als manhig (leider) fungeerde.
De laatste begrafenis vond plaats in april 1918.
De Joodse gemeente te Wijk bij Duurstede werd in 1923 ontbonden, en vanaf 1922 had de stad geen Joodse inwoners meer,zodat vanuit
deze stad in de jaren 1940-1945 geen Joden rechtstreeks zijn gedeporteerd naar de vernietigingskampen.
Twintig Joden, die in Wijk bij Duurstede geboren waren, werden vanuit elders gedeporteerd en kwamen allen om.

[Ontleend aan:-"Ordentelijke lieden van de Joodsche Natie" bijdragen tot de Joodse Geschiedenis van Wijk bij Duurstede,1671-1923 van F.E. van Hekelen, J.Becker & R.V. Brilleman-ISBN 90-75207-17-7-Historische Reeks Kromme-Rijngebied 2-1994]