Emmen - Drente

Terug naar het Stenenarchief

Waar ligt Emmen?

Nadere wetenswaardigheden

Emmen - Drente

U kunt via de functie "zoek" niet navigeren naar een andere begraafplaats. Ga hiervoor naar "Terug naar het Stenen Archief" en klik de gewenste begraafplaats aan.

Details gevonden: 15 Pagina 1 van 1 Rijen per pagina:

	code	gradering	achternaam	voornaam	familienaam	geboorteplaats	overlijdingsdatum ned.
Tonen	(62)01	5	Overweg	Johan Izaak		Noordbarge (Emmen)	4-2-1895
Tonen	(62)02	5	Kan	Salomo Israel		Ruinerwold	17-11-1874
Tonen	(62)03	4	Brink, ten	Noach		Dalen	21-2-1879
Tonen	(62)06	4	Bierman	Aron		Sleen (zie opmerking)	19-10-1890
Tonen	(62)07	4	Overweg	Klaartje	Kan	Zwartsluis	26-12-1899
Tonen	(62)08	5	Kats	David		Zweeloo	21-3-1904
Tonen	(62)09	5	Veen, v.d.	Sara	Magnus	Borger	22-2-1905
Tonen	(62)10	4	Magnus	Aaron Philippus		Smilde	29-7-1913
Tonen	(62)11	5	Hes, de	Vrouwtje	ten Brink	Meppel	11-4-1907
Tonen	(62)12	5	Jakobs	Rika	Halberstadt	Sleen	29-1-1915
Tonen	(62)13	5	Davidson	Annetta		Wildervank	4 April 1915
Tonen	(62)14	5	Magnus	Louis		Emmen	5-11-1918
Tonen	(62)15	5	Magnus	Nathan		Beilen	3 Maart 1926
Tonen	(62)16	5	Brink, ten	Jetje	Magnus	Dalen	1 April 1941
Tonen	(62)17	5	Magnus	Koos		Emmen	25-06-1923

Emmen - Drente

Rond 1840 vestigden de eerste joodse handelaren zich in de turfkolonie Emmen. Aanvankelijk werden zij gerekend tot joodse gemeente van Coevorden, maar hun aantal nam zo snel toe dat Emmen in 1876 door het Nederlands Israelitisch Kerkgenootschap als zelfstandige gemeente erkend werd.

In 1878 werd een synagoge ingericht, die in de volgende decennia nog enige malen vergroot zou worden. De joodse gemeente had van 1885 tot 1915 de beschikking over een eigen begraafplaats. In 1915 werd achter de synagoge een nieuwe begraafplaats in gebruik genomen. Er was in Emmen een joodse godsdienstschool, een studiegenootschap voor mannen en een vrouwengenootschap voor het onderhoud van het synagoge-interieur. In twintiger jaren van de twintigste eeuw was er ook een joods toneelgroepje actief in Emmen.

Aanvankelijk hielden de meeste joodse inwoners van Emmen zich bezig met de handel tussen de boeren en de stad. Later hadden ze winkels, voornamelijk in de belangrijkste winkelstraat van Emmen. Toch waren de economische omstandigheden niet onverdeeld gunstig, rond de eeuwwisseling was ongeveer een vijfde van de joden in Emmen afhankelijk van ondersteuning.

In 1942, gedurende de bezetting, werd het merendeel van de Emmense joden gedeporteerd naar Polen en vervolgens omgebracht. Enkele tientallen onderduikers overleefden de oorlogsjaren. De synagoge diende als opslagplaats voor joodse bezittingen en is vrijwel onbeschadigd gebleven.

Na de oorlog werd er in Emmen weer een kleine joodse gemeente opgericht, een kleine kille vormend, samen met Coevorden. In 1974 werd de synagoge aan de plaatselijke gemeente verkocht voor een symbolisch bedrag en een jaar later gerestaureerd.Twee witmarmeren gedenkplaten in de synagoge dragen de namen van de 125 omgekomen joodse inwoners van de plaats.

In mei 2000 werd in de straat bij de synagoge een monument onthuld ter nagedachtenis aan de joodse oorlogsslachtoffers. Tijdens Grote Verzoendag van datzelfde jaar werd een bomaanslag gepleegd op de synagoge. Een jaar later werd het gebouw, geheel hersteld, weer ingewijd.

De oude Joodse begraafplaats, hierbij gedigitaliseerd, dateert uit 1885.

Het kleine aantal resterende grafstenen geeft geen beeld van deze relatief actieve gemeente.

De meeste grafzerken zijn terug te voeren naar de families Ten Brink, Overweg en Magnus.
Laatstgenoemde familie was sterk vertegenwoordigd in de Noordelijke provincies (De Noordelijke Data Base van Akevoth bevat 102 personen
met de familienaam Magnus) en naar het schijnt, dus ook te Emmen.

Een poging van de genealogische onderzoekers van Akevoth om de bron te vinden van de familienaam Magnus leidde niet tot een duidelijk
resultaat.
De meest passende verklaring lijkt te zijn, dat de bron van de naam, via diverse mutaties, is terug te voeren naar
Emanuel of Menachem (met Emanuel als voorkeur).
Andere Joodse onderzoekers van de bronnen van Joodse namen geven Gedalyahoe en Menashe als een mogelijkheid,
hetgeen door onze expert onwaarschijnlijk wordt geacht.

De mogelijkheid, dat de algemene naam Magnus,afgeleid van de bijnaam van Karel de Grote (Carolus Magnus) of diverse Christelijke heiligen,
(de mening van het Martens Instituut en andere niet-Joodse literatuur) ook de bron zou zijn van deze Joodse familienaam,
wordt van de hand gewezen.