Nadere wetenswaardigheden

Al in de achttiende eeuw moeten er Joden in Dinxperlo gewoond hebben, althans er was sprake in 1748 van ene Jacobus Benjamin de Jode met zijn moeder Sibilla Levi, weduwe van Benjamin Wolff.

Aanvankelijk viel Dinxperlo onder de Joodse Gemeente van Winterswijk; omstreeks 1830 werd de gemeenschap als een zelfstandige Gemeente erkend.

 In 1815 waren er voldoende Joodse inwoners om godsdienstoefeningen te houden. Deze bijeenkomsten vonden plaats in een huissynagoge.

 Daar werd ook Joods onderwijs aan de kinderen gegeven. De meeste gezinshoofden voorzagen door bedelen in hun onderhoud.

 Veel ophef maakte het besluit van de burgemeester en het plaatselijk gemeentebestuur in 1893 om twee Joodse wezen in Dinxperlo, onder te brengen bij niet-Joden,

wegens geldgebrek in hun naaste familie.(Uit berichten in 1894 blijkt, dat zij daarna in Dinxperlo onderdak vonden).

Hoewel de tapijtfabriek van de familie Prins in belangrijke mate bijdroeg tot de economische activiteit, bleef de financiele situatie van een groot deel

van de Joodse inwoners ook in het begin van de twintigste eeuw zorgelijk.

Volgens mondelinge overlevering bemiddelden de fabrikanten Prins tevens om een nieuwe synagoge te bouwen, nadat de bestaande in 1881 was ingestort.

De nieuwe werd in 1889 in gebruik genomen.Nog in 1939 werd het vijftigjarige bestaan van de synagoge uitgebreid gevierd.

De ligging van Dinxperlo op de Duitse grens maakte dat er in de dertiger jaren veel vluchtelingen naar toe kwamen, ook al omdat de burgemeester mr. J.H.Verbeek,

zich persoonlijk voor hen inzette.

In mei 1988 werd een gedenksteen aangebracht ter herinnering aan het feit dat vijftig jaar eerder de grens van Nederland werd gesloten voor degenen die door de nazi's werden vervolgd.

De begraafplaats met 29 stenen is volgens de mening van velen, een van de mooiste in de Achterhoek.

Belangrijke Joodse families verbonden met de kille Dinxperlo waren Fuldauer, Heilbron (niet te verwarren met de familie Heilbron uit Den Haag en Amsterdam),

Cohen en Pachrag (oorspronkelijk uit Holten) en Prins.

Vooral de in 1880 vanuit Deventer naar Dinxperlo verplaatste Deventer Tapijtfabriek van de familie Prins is van groot belang geweest voor de industrie in Dinxperlo.

Leden van de familie Prins waren als lokale grootindustrielen zowel betrokken bij het algemene leven  in Dinxperlo als bij de Joodse Gemeente. 

Op de Joodse begraafplaats herinnert slechts 1 steen, die van het op zevenjarige leeftijd overleden dochtertje Wilhelmina Prins aan deze zo dominante

Joodse familie in Dinxperlo van destijds.

Bijzonder geliefd was de op 14 mei 1943 in Sobibor vermoorde voorzanger Isaac Menist.

De straat waaraan ook de Joodse begraafplaats is gelegen,is naar hem genoemd.

Na de oorlog werd de beschadigde synagoge afgebroken. In 1947 werd de Joodse Gemeente Dinxperlo bij die van Aalten gevoegd.

[Ontleend aan:-Website van het Joods Historisch Museum-http://www.jhm.nl/ .

              -Binnenlandse berichten in het Nieuw Israelitisch Weekblad-op microfiches in de

               Mediatheek van het Joods Historisch Museum.

              -Map Dinxperlo in de bibliotheek van het Centrum voor Onderzoek van het Nederlandse

                  Jodendom-Hebreeuwse Universiteit-Jeruzalem met materiaal dat diende voor de

                  samenstelling van het boek Pinkas ha-Kehilloth-Holland(Hebr.uitgave).

              -Het Oude Volk-Kroniek van Joods leven in de Achterhoek, Liemers en het grensgebied,

               Hans Kooger-Uitgave Staring Instituut/Mr.H.J.Steenbergstichting, Doetinchem,2001-

               pag.151-172]