.Dieren

----

De Joodse gemeente van Dieren ontstond in het laatste kwartaal van de negentiende eeuw.
In 1878 kregen de Joden in de dorpsschool een lokaal toegewezen om als synagoge te gebruiken.
Op dat moment behoorden de Joden van Dieren officieel nog tot de Joodse gemeente van Doesburg.
Pas in 1882 kreeg de Joodse gemeente van Dieren een zelfstandige status.

In januari 1884 werd een synagoge ingewijd aan de Stockvischstraat (nu de Spoorstraat); de inventaris was afkomstig uit een oude, afgebroken synagoge te Deventer.
Een kleine tien jaar later werd een begraafplaats gekocht in een buurtschap van Dieren nabij  de Goudakkers, nu Diepenbrocklaan.
Tussen 1884 en 1942 werden er in de plaats regelmatig godsdienstlessen gegeven; in 1898 werd een nieuw gebouw voor de godsdienstschool ingewijd.

Naast het kerkbestuur waren vier Joodse organisaties actief in Dieren: een begrafenisgenootschap, een vrouwengenootschap voor het onderhoud van de synagoge,
een gezelligheidsvereniging en nog een vrouwengenootschap.
In 1901 was een kwart van de Joodse bevolking van Dieren aangewezen op ondersteuning.

4 families, 2 families Levie (niet verwant), Katz en Bachrach vormden de kern van de gemeenschap, hetgeen ook duidelijk naar voren komt uit de identificatie van de overgebleven grafstenen.
17 van 41 stenen dragen deze famnilienaam en van de anderen zijn velen aangetrouwden van deze families.
In tegenstelling tot wat men zou concluderen uit de familienaam, waren deze Katzen (althans hiervoor bestaat geen bewijs) geen Cohaniem (priesters).

Een voorspoedige ontwikkeling van de streek bracht in de eerste helft van de twintigste eeuw groei van de Joodse gemeenschap met zich mee.
Daarnaast vestigden zich in de dertiger jaren een twintigtal Joodse vluchtelingen uit Duitsland in Dieren.

Na de oorlog is de Joodse gemeente van Dieren niet weer opgericht. In 1950 is zij officieel bij die van Arnhem gevoegd.
De begraafplaats wordt sinds 1966 door de gemeente Rheden onderhouden.

De Dierense Sjoel is op 7 maart 2010 opnieuw ingewijd als synagoge.
De Liberaal Joodse Gemeente Gelderland is de vaste gebruiker.
Ook is het gebouw beschikbaar voor kleinschalige culturele activiteiten, zoals concerten en lezingen.
De in 2005 opgerichte Stichting De Dierense Sjoel heeft het gebouw in 2007 aangekocht en in 2009 gerestaureerd.


[Bronnen:- a)-website van het Joods Historisch Museum- http://www.jhm.nl
b)-artikel over de Joodse Gemeente te Dieren-in het Engels- in de tryptich sectie (Kehilloth)
van de website van Akevoth:- http://www.dutchjewry.org/drieluik/dieren/dieren.htm
c)-website Welkom bij De Dierense Sjoel- http://www.dedierensesjoel.nl/site/ ]