| a |
Waar ligt Den Nul? |
De Joodse begraafplaats van Den
Nul behoort met 1 steen tot de kleinsten van Nederland, maar is wat dat
betreft niet de enige (o.a. ook Ruinen,
Urmond). H.J.van Baalen schrijft erover in
"Joods Leven Deventer en omstreken" (2007-pag.155)
"Het vermoedelijk meest vergeten
Joodse begraafplaatsje van Nederland in Den Nul (gemeente Olst) waar de
grafsteen van Marianne [m.z.Mariana] Zendijk-van Spiegel (1825-1914) nog
herinnert aan het Joodse leven aldaar." Inmiddels is het begraafplaatsje
echter omheind met een hekwerk en voorzien van duidelijke
aanwijsborden. De foto is uit H.J.van Baalen "Joods Leven Deventer en omstreken'-eerste druk
(1997) Dhr.Ruben Vis (NIK) wist mee te
delen uit eigen waarneming, dat er na de oorlog meer stenen aanwezig
waren.Hij spreekt over 3-5 zerken met Hebreeuwse teksten.Ook meldt
hij:- "Later is er een woonwijkje
gekomen en hebben buurtbewoners een bordje er bij geplaatst en de laatste
zerk omhekt. Het NIK heeft er bemoeienis mee, maar de grond is particulier
eigendom van een groot aantal nazaten." Tevens behoort de steen bij de
geschiedenis van de tot 1970 bestaand hebbende exportslagerij van Zendijk
in Olst, die in heel Nederland bekend was, als ook de relatie met de
Twellose Exportslagerij van de Van Spiegel's aldaar, de familie waar Mariane toe behoorde. Hierover H.J. van Baalen op pag.
156:- "...er was sprake van een op basis
van traditionele voorschriften te verklaren, oververtegenwoordiging van
Joden in de vee-en vleeshandel(ritueel slachten).De grootste Joodse
exportslagerij in Nederland was die van Zwanenburg in Oss, maar ook de
vleesfabriek van Zendijk in Olst telde in Nederland
mee. In 1919 nam Joseph Aron Zendijk van de slachterij uit Olst de Twellose Exportslagerij over. In Twello was die in moeilijkheden
gekomen, omdat de uitvoer van baconspek naar Engeland stagneerde vanwege
de onbeperkte duikbootoorlog van de Duitsers [in de Eerste
Wereldoorlog]. De familie van Joseph Aron bezat reeds
aandelen.Zijn moeder was Marianne [Mariane] van Spiegel...." |