Nadere wetenswaardigheden

Deze begraafplaats(Dedemsvaart) kan beter aangegeven worden als Avereest-Dedemsvaart, aangezien de begravenen aldaar, zoals alle
personen van deze voormalige gemeenschap, in de genealogische bronnen bijna uitsluitend te vinden zijn onder Avereest.Ook woonden er
enige families in het naburige Balkbrug, bijv. stenen (18)17 en(18)18. (Zie google maps).
De oudste Joodse begraafplaats dateert van 1844 (hier zijn geen stenen meer aanwezig).In 1883 werd een gedeelte van de algemene begraafplaats tot Joodse begraafplaats bestemd.Deze wordt beheerd door de plaatselijke autoriteiten en is in oktober 2003 op de monumentenlijst geplaatst.
De resterende grafstenen behoren bijna alle tot aan elkaar gerelateerde personen.De meest voorkomende familienamen zijn Leman, Denneboom, Philipson en Spier.
Het eerste document aangaande een Joodse gemeenschap in Dedemsvaart is van 3 september 1835, en vermeldt het bestaan van een
gehuurde synagogale ruimte.
Dit schrijven was gericht aan de Rabbijn en betrof het verzoek erediensten te mogen houden in een kamer van de woning van een weduwe, ergens in de veenkolonie Dedemsvaart in opkomst.
Straatnamen en huisnummers waren toen nog onbekend. Er waren toen 15 personen die voor een minjan konden zorgen.
Het verzoekschrift werd ingediend door de wethouder, in wiens herberg in Balkbrug men tot dat moment onderdak had gehad.
Het verzoek betrof het mogen ontvangen van een Sepher Thora (Joodse Wetrol).
In 1836 werd de joodse gemeente officieel erkend. De synagoge aan de Markt werd gebouwd in 1856 en is tot aan de bezetting
in gebruik geweest.
Van 1854 tot de bouw van deze nieuwe synagoge was er een synagoge ten zuiden van Dedemsvaart.
Uit de Joodse pers blijkt, dat er in de tweede helft van de 19e eeuw veel tweedracht heerste in de gemeente, hetwelk ook doordrong tot de
Opperrabbijn.
Van 2 bestuursleden, Philip Spier(18)22 en Izak Meijer de Bruin (hij was tevens ritueel slachter)(18)15, maken zowel de teksten van de grafstenen als de Joodse pers melding van hun langdurig in functie zijn.
Vooral I.M. de Bruin werd keer op keer herkozen, waardoor hij uiteindelijk 50 jaar lang de gemeente diende.

De Joodse gemeenschap in Avereest had tot voor de vernietiging in de tweede wereldoorlog een belangrijke plaats in het maatschappelijk leven in deze gemeente. Het slagersvak was sterk favoriet; er waren vijf Joodse slagers in Dedemsvaart. Tevens waren er Joodse ondernemers in de textielhandel.
De Joodse gemeenschap in Avereest telde op een gegeven moment 55 tot 60 personen. Behalve een Joodse school was er in Dedemsvaart ook een vrouwengenootschap dat zich bezig hield met aanschaf en onderhoud van de rituele voorwerpen.
Vrijwel de gehele Joodse bevolking van Dedemsvaart werd gedeporteerd en in de concentratiekampen omgebracht; slechts een enkeling wist zich te redden door onder te duiken.
De Joodse gemeente van Dedemsvaart werd in 1947 ontbonden en bij die van Zwolle gevoegd.
De synagoge, die inmiddels was overgegaan in particulier bezit, werd in 1988 afgebroken.

[Bronnen:-website Joods Historisch Museum: http://www.jhm.nl ; website
Historische Vereniging Avereest-Balkbrug:- http://www.hvavereest.nl/; Ben Noach-genealogisch onderzoek t.b.v. de
stamboom Mogendorff:- http://www.bnnch.net/mogport.html]