De eerste melding van een Joodse inwoner in Barneveld rond het midden van de achttiende eeuw was van een vleeshouwer.
De gemeente groeide in de negentiende eeuw zodanig , dat ze in 1853 de status van zelfstandige joodse gemeente kreeg.In 1855 werd de synagoge ingewijd.
Toch was er door het geringe aantal joden in Barneveld geen joods onderwijs. De begraafplaats werd in 1858 aangekocht. De joden van Barneveld waren werkzaam in de vleeshouwerij, de textiel en in geldzaken.
In 1910 hield de joodse gemeente Barneveld op zelfstandig te functioneren, de synagoge werd in 1922 gesloten.
Van het tiental joden dat zich in het begin van de bezetting in Barneveld bevond wisten er vier onder te duiken, de andere zes zijn gedeporteerd. Zij zijn omgekomen in de concentratiekampen.
Op de begraafplaats zijn, naast leden van de lokale Joodse gemeenschap ook enkele Joodse Nederlanders begraven die, behorend tot de zgn. "Barneveld Groep" tijdens hun verblijf in het kasteel "De Schaffelaar" (december 1942-september 1943) zijn overleden.Dit was een groep van 700 zogenaamd "bevoorrechte" joden, voornamelijk bestaande uit intellectuelen en kunstenaars.
Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken Fredericks bedacht in de oorlog een plan, 'Plan Fredericks', waarbij joden werden geconcentreerd in de huizen 'De Schaffelaar' en 'De Biezen'. Op 29 september 1943 werden deze joden massaal afgevoerd naar doorgangskamp Westerbork, waarvandaan zij zijn afgevoerd naar Theresienstadt. Met behulp van hun bevoorrechte positie overleefde het overgrote deel van de Barneveldgroep de oorlog, zij die niet overleefden zijn allemaal aan een natuurlijke dood gestorven.
Een monument herinnert de bewoners van het Gelderse Barneveld aan de, tijdens de Tweede Wereldoorlog, vervolgde en vermoorde joden.
De ontwerper van het monument, Ralph Prins, was een van de bewoners van 'De Schaffelaar'. Mede dankzij dat feit is het Joods-Monument, een uit de grond getrokken Davidsster van rood baksteen met in het hart een bruin marmeren gedenksteen op een rond plateau, op 29 september 1987, 44 jaar na het transport van de geconcentreerde joden, onthuld.
Tekst op het monument:
In 1942 en 1943 hebben ruim 650 Joodse landgenoten "De Barneveldgroep" in de Schaffelaar en het Huis de Biezen gewoond.
Geleefd in vrees, gehoopt er veilig te zijn.
Zij werden op 29 September 1943 weggevoerd naar Westerbork.
De meesten hunner hebben de kampen overleefd.

Bron: Teije Terhorst en Barry van Veen.